Tình hình sử dụng vốn vay; tình hình tài chính, công nợ của khách hàng; đánh giá lại tài sản bảo đảm.
Hạn mức tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp tính thế nào?
Vòng quay vốn lưu động = Doanh thu thuần / Tài sản lưu động bình quân.
Nhu cầu vốn lưu động kế hoạch = Tổng chi phí kế hoạch (giá vốn vật tư + chi phí sản xuất khác) / Vòng quay.
Hạn mức tín dụng = Nhu cầu vốn lưu động - Vốn tự có và các nguồn vốn khác.
Ví dụ: DTT 21.525, TSLĐ BQ 6.150 -> 3,5 vòng; nhu cầu = (12.910 + 9.875)/3,5 = 6.510; hạn mức = 6.510 - 3.660 = 2.850 triệu.
Các phương thức cho vay ngắn hạn: từng lần, theo món, theo hạn mức, thấu chi
Từng lần (theo món): mỗi lần vay làm hồ sơ và ký hợp đồng tín dụng; vốn tham gia một giai đoạn của chu kỳ kinh doanh; phù hợp khách vay lần đầu, tín nhiệm thấp, cá nhân, nhu cầu vay cho một phương án riêng (như kinh doanh dịp Tết).
Hạn mức tín dụng: dành cho khách có nhu cầu vốn lưu động thường xuyên, tín nhiệm tốt, vòng quay nhanh; làm hồ sơ một lần đầu kỳ kế hoạch; vốn tham gia toàn bộ vòng quay.
Thấu chi: cho chi vượt số dư có trên tài khoản thanh toán, chủ yếu cho cá nhân.
Vốn bị chiếm dụng và vốn đi chiếm dụng của doanh nghiệp xác định từ khoản mục nào?
Vốn bị chiếm dụng: khoản phải thu.
Vốn đi chiếm dụng: khoản phải trả (nợ người bán, người mua trả trước...).
Có thể bù trừ phải thu với phải trả để xem vị thế ròng.
Khả năng thanh toán: hệ số thanh toán tức thời, nhanh, ngắn hạn
Tức thời = Tiền / Nợ ngắn hạn.
Nhanh = (Tài sản ngắn hạn - Hàng tồn kho) / Nợ ngắn hạn.
Ngắn hạn = Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn.
Tồn kho quá lớn so với các khoản khác cho thấy doanh nghiệp bị ứ đọng hàng tồn kho.
Ví dụ: doanh thu thuần 1.000 triệu, phải thu đầu năm 180, cuối năm 220. Thời hạn vay tối đa cho đối tượng nợ phải thu?
Phải thu bình quân = (180 + 220) / 2 = 200.
Vòng quay = 1.000 / 200 = 5 vòng.
Số ngày = 365 / 5 = 73 ngày.
Công thức các chỉ tiêu tài chính doanh nghiệp: ROA, ROE, vòng quay hàng tồn kho, vòng quay khoản phải thu
ROA = Lợi nhuận ròng / Tổng tài sản.
ROE = Lợi nhuận ròng / Vốn chủ sở hữu.
Vòng quay hàng tồn kho = Giá vốn hàng bán / Hàng tồn kho bình quân.
Vòng quay khoản phải thu = Doanh thu thuần / Khoản phải thu bình quân.
Số ngày thu tiền bình quân = 365 / vòng quay khoản phải thu.
Thanh lý mặc nhiên là gì?
Chấm dứt hợp đồng tín dụng khi khoản nợ đã được hoàn trả đầy đủ. Thanh lý bắt buộc là xử lý nợ dựa trên cơ sở pháp lý khi khách hàng không trả được.
Thứ tự thu hồi nợ vay ngắn hạn?
Nợ gốc, rồi lãi vay, rồi phí (nếu có).
Mức cho vay tối đa xác định theo căn cứ nào?
Mức cho vay = (Tổng nhu cầu vốn của dự án, phương án - Vốn tự có tối thiểu) x tỷ lệ % cho vay so với giá trị tài sản bảo đảm; không vượt mức quy định.
Ví dụ: chi phí vụ mùa 3,6 triệu, vốn tự có 2,4 triệu -> nhu cầu vay 1,2 triệu; trần 30% doanh thu 6,24 triệu = 1,872 triệu; mức cho vay là 1,2 triệu (lấy mức nhỏ hơn).
Khách vay phải tham gia vốn tối thiểu để gắn trách nhiệm với dự án.
Vì sao phải phỏng vấn khách hàng khi xét hồ sơ tín dụng?
Để kiểm tra tính chân thực của hồ sơ và thu thập thêm thông tin cần thiết.
Vì sao thẩm định kỹ hồ sơ vẫn không loại trừ hoàn toàn nợ quá hạn?
Thẩm định chỉ đánh giá các yếu tố trong quá khứ và hiện tại, còn việc thu hồi nợ xảy ra sau đó nên rủi ro vẫn tồn tại. Phân tích tài chính cũng chưa đủ để ra quyết định cho vay.
Các khâu và thứ tự trong quy trình tín dụng
Lập hồ sơ đề nghị -> phân tích tín dụng (thẩm định) -> ra quyết định, thông báo kết quả -> ký hợp đồng, giải ngân -> kiểm tra, giám sát sau giải ngân -> thu nợ, tất toán.
Quy trình do từng NHTM tự xây dựng.
Giải ngân liên quan: bộ phận tín dụng, kế toán giao dịch, ngân quỹ.
Phân loại cho vay theo thời hạn
Ngắn hạn: đến 12 tháng.
Trung hạn: trên 12 tháng đến 60 tháng.
Dài hạn: trên 60 tháng (5 năm).
Ví dụ: vay 30/6/2005, hạn 30/9/2006 là trung hạn; hạn 30/6/2007 cũng là trung hạn.
Điều kiện KHÔNG bắt buộc đối với khách hàng vay vốn là gì?
Có tài sản đảm bảo. Bắt buộc: mục đích vay phù hợp, có năng lực tài chính, có phương án sử dụng vốn khả thi.
Theo quy chế cho vay (Thông tư 39/2016), tổ chức tín dụng không được cho vay đối với nhu cầu nào?
Mua vàng miếng; trả nợ TCTD khác (tái tài trợ).
Được cho vay: sinh hoạt tiêu dùng, du lịch, chữa bệnh, mua nhà, mua phương tiện, trả nợ cá nhân và tổ chức không phải TCTD.
Chủ thể cho vay: NHTM, TCTD phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô. Người vay: cá nhân, pháp nhân.
Điều kiện của tài sản đảm bảo nợ vay
Thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm; được phép giao dịch và không có tranh chấp.
Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc mua bảo hiểm.
Tài sản thanh khoản cao nhất: sổ tiết kiệm do chính ngân hàng cho vay phát hành.
Phân biệt ký cược, đặt cọc, ký quỹ
Ký cược: bên thuê động sản giao tiền hoặc vật có giá trị để đảm bảo việc trả lại tài sản thuê.
Đặt cọc: giao tiền hoặc vật có giá trị để đảm bảo giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.
Ký quỹ: gửi tiền, kim khí quý, đá quý hoặc giấy tờ có giá vào tài khoản phong tỏa tại ngân hàng để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ.
Phương pháp trả nợ: kỳ khoản cố định (hiện giá) và kỳ khoản giảm dần
Hiện giá (annuity): tổng tiền trả mỗi kỳ không đổi; lãi giảm dần, gốc tăng dần.
Kỳ khoản giảm dần (gốc đều): gốc trả bằng nhau mỗi kỳ (ví dụ 500 triệu / 60 tháng = 8,33 triệu), lãi tính trên dư nợ thực tế nên giảm dần, tổng số trả giảm dần.
Gốc đều, lãi theo dư nợ thực tế phù hợp tâm lý người vay và cho ngân hàng nguồn thanh khoản đều đặn.
Dự trữ thứ cấp là gì và vì sao gọi vậy?
Là tài sản như chứng khoán ngắn hạn, dễ chuyển thành tiền với chi phí giao dịch thấp, quan trọng sau tiền mặt tại quỹ và dự trữ bắt buộc.
Khách gửi 100 triệu, tỷ lệ dự trữ bắt buộc 20%, ngân hàng cho vay hết phần còn lại: bảng cân đối thay đổi thế nào?
Tài sản nợ (tiền gửi) tăng 100 triệu.
Dự trữ bắt buộc 20 triệu; cho vay 80 triệu.
Tổng tài sản có tăng 100 triệu (dự trữ 20 + cho vay 80).
Bảng cân đối của ngân hàng: tài sản nợ, tài sản có, vốn tự có
Tài sản nợ (nguồn vốn): tiền gửi của khách, giấy tờ có giá phát hành, vay NHTW (vay chiết khấu), vay liên ngân hàng.
Tài sản có (sử dụng vốn): dự trữ, cho vay, chứng khoán, tiền gửi ở ngân hàng khác, chiết khấu.
Vốn tự có = Tổng tài sản - Tổng nợ.
Giao dịch bảo lãnh, cam kết cho vay, hợp đồng tương lai là hoạt động ngoài bảng.
Đánh giá dự án đầu tư: tiêu chí NPV và dòng tiền
NPV (hiện giá thuần) > 0 thì dự án đáng chọn (hiệu quả hơn mức lãi suất chiết khấu).
Tăng thời gian khấu hao làm dòng tiền hàng năm của dự án thay đổi; khấu hao là chi phí không bằng tiền nên có thể làm dòng tiền tăng.
Bảng cân đối kế toán dự án cho biết lời, lỗ và cơ cấu tài sản - nguồn vốn.
Khi nào ngân hàng chuyển toàn bộ dư nợ sang nợ quá hạn?
Khi đến kỳ hạn trả nợ gốc (một phần hoặc toàn bộ) mà khách không trả đúng hạn và không được điều chỉnh kỳ hạn hoặc gia hạn; hoặc khi đến kỳ hạn trả nợ lãi mà khách không trả và không được điều chỉnh, gia hạn.
Tín dụng tiêu dùng: đặc điểm và đối tượng
Là cho vay đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của cá nhân và nhu cầu kinh doanh của hộ gia đình.
Đặc điểm: nhu cầu phong phú, đa dạng, mục đích linh hoạt, rủi ro cao hơn, lãi suất thường cao hơn, thời hạn ngắn, trung, dài.
Đối tượng: mua nhà, xây sửa nhà ở, mua xe, du học, chữa bệnh, du lịch, đồ dùng gia đình.
Cho vay trả góp: trả gốc và lãi nhiều lần theo kỳ hạn.
Tính lãi trong thời gian thi công bằng phương pháp tích số
Lãi = Tổng (dư nợ giải ngân x số ngày còn lại đến hết thi công) x lãi suất năm / 360.
Giải ngân từng đợt; lãi trong giai đoạn giải ngân không nhập vào vốn.
Công thức tính tiền trả mỗi kỳ theo phương pháp hiện giá
Số tiền trả mỗi kỳ = Vốn vay x r / (1 - (1 + r)^-n).
Lãi mỗi kỳ = Dư nợ đầu kỳ x r; gốc trả = Số tiền trả - Lãi.
Ví dụ: vay 3 tỷ, 3 năm, 10%/năm -> trả khoảng 1,2063 tỷ/năm; lãi các năm: 0,3; 0,2094; 0,1097 tỷ.
Phân biệt cầm cố và thế chấp
Cầm cố: bên cầm cố giao tài sản cho bên nhận cầm cố giữ (ví dụ động sản, cổ phiếu, hàng hóa, sổ tiết kiệm).
Thế chấp: dùng tài sản của mình bảo đảm nghĩa vụ nhưng không chuyển giao tài sản (ví dụ nhà, quyền sử dụng đất, máy móc thiết bị).
Bảo đảm tín dụng chủ yếu: thế chấp, cầm cố, bảo lãnh bên thứ ba, bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay.
Thời hạn cho vay được hiểu là gì?
Khoảng thời gian từ khi khách hàng bắt đầu nhận tiền vay đến khi trả hết nợ gốc, lãi và phí (nếu có) theo thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. Thời gian ân hạn không bị khống chế tối đa (ví dụ cây cao su 7 năm vẫn có thể ân hạn).
Cơ cấu lại thời hạn trả nợ gồm những hình thức nào?
Điều chỉnh kỳ hạn trả nợ và gia hạn nợ.
Gia hạn nợ: TCTD chấp thuận kéo dài thêm thời gian ngoài thời hạn cho vay đã thỏa thuận.
Điều chỉnh kỳ hạn trả nợ: thay đổi các kỳ hạn trả nợ gốc/lãi trong hợp đồng.
Khoản vay 100 triệu chia 4 kỳ, kỳ 2 không trả đúng hạn: lãi quá hạn tính thế nào?
Chỉ chuyển nợ quá hạn và thu lãi quá hạn cho phần nợ gốc đã đến hạn mà chưa trả (25 triệu của kỳ 2), không phải cho cả dư nợ còn lại 75 triệu.
Cho vay cầm cố sổ tiết kiệm: thời hạn cho vay tối đa?
Phù hợp với kỳ hạn của sổ tiết kiệm và không quá thời hạn rút tiền còn lại trên sổ. Dù khách có nguồn trả nợ muộn hơn, thời hạn vay vẫn không được vượt hạn còn lại của sổ.
Chiết khấu giấy tờ có giá: định nghĩa và điều kiện
Ngân hàng mua lại giấy tờ có giá trước khi đến hạn thanh toán (khách hàng nhận tiền sớm, trừ lãi chiết khấu).
Điều kiện: giấy tờ hợp lệ, hợp pháp; đảm bảo khả năng thanh toán; thuộc quyền sở hữu hợp pháp của người xin chiết khấu.
Cho vay theo hạn mức tín dụng: cách thu lãi và thu nợ gốc?
Lãi thu hàng tháng, vào ngày nhất định theo thỏa thuận hoặc cuối tháng.
Nợ gốc thu theo định kỳ hoặc theo doanh thu thực tế.
Nguồn trả nợ: toàn bộ nguồn thu doanh nghiệp tạo ra trong kỳ, hoặc nguồn thu từ hợp đồng, đơn hàng cụ thể.
Tính lãi thấu chi: số tiền thấu chi, số ngày, công thức
Lãi = Số tiền thấu chi x số ngày x lãi suất năm / 360.
Ví dụ: cần 30 triệu, tài khoản có 5 triệu -> thấu chi 25 triệu; 26/10 đến 11/11 là 16 ngày; lãi suất 14,4%/năm -> 25.000.000 x 16 x 14,4% / 360 = 160.000 đồng.
Phí NHTM phải chịu khi phát hành trái phiếu huy động vốn
Phí xin phép phát hành, phí thông báo phát hành, phí môi giới và bảo lãnh phát hành, cộng lãi trả cho trái chủ (lãi suất trái phiếu x mệnh giá).
Khi đóng tài khoản tiền gửi thanh toán, số dư còn lại xử lý thế nào?
Theo quy định hiện hành của pháp luật và quy định của ngân hàng.
Chủ tài khoản chấm dứt ủy quyền sử dụng tài khoản thì làm thế nào?
Thông báo cho ngân hàng nơi mở tài khoản bằng văn bản có chữ ký. Không cần người được ủy quyền ký (trừ trường hợp ủy quyền có thù lao).
Người giám hộ (ông A) có được ủy quyền lại cho người khác giao dịch thay người được giám hộ không?
Không. Người giám hộ không được ủy quyền lại cho bất kỳ người nào khác.
Mỗi khách hàng được mở bao nhiêu tài khoản tiền gửi?
Một hay nhiều tài khoản, phụ thuộc vào quy định của từng ngân hàng.
Khách hàng cá nhân mở tài khoản thanh toán cần giấy tờ gì?
Bản sao CMND hoặc hộ chiếu.
Doanh nghiệp mở tài khoản tiền gửi thanh toán cần những người nào bắt buộc?
Chỉ cần chủ tài khoản là đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là đủ.
Nguồn vốn huy động của NHTM được dùng vào đâu?
Dùng cho cấp tín dụng, bảo lãnh và cả đầu tư (nên phát biểu 'không được sử dụng để đầu tư' là sai).
Đặc điểm của nguồn vốn tự có của NHTM
Chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn.
Tính ổn định cao.
Quyết định quy mô hoạt động của NHTM.
Không đúng: chi phí cao và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí đầu vào.
Khách hàng rút tiền trước hạn khỏi tiền gửi có kỳ hạn thì ngân hàng có thể xử lý ra sao?
Có thể từ chối; yêu cầu báo trước một khoảng thời gian; hoặc trả lãi rất thấp (lãi suất phạt) cho khách hàng.
Nhân tố bên trong ảnh hưởng đến huy động vốn
Chất lượng dịch vụ, lãi suất, thương hiệu, mạng lưới chi nhánh của ngân hàng.
Nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến huy động vốn
Thói quen giao dịch của người gửi tiền, đặc điểm địa bàn, cạnh tranh của kênh huy động khác, khả năng tiết kiệm của nền kinh tế.
Các thuộc tính của giấy tờ có giá
Mệnh giá, lãi suất, thời hạn.
Loại tài khoản nào có thể dư có hoặc dư nợ?
Tài khoản vãng lai.
Tiền gửi thanh toán và tiền gửi không kỳ hạn khác nhau ở điểm nào?
Ở việc sử dụng dịch vụ thanh toán (chuyển khoản, séc, thẻ...).
Tiền gửi giao dịch (không kỳ hạn) khác tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn ở điểm nào?
Khác ở tính sinh lời: tiền gửi có kỳ hạn lãi cao hơn, tiền gửi không kỳ hạn lãi thấp nhưng linh hoạt, dùng để thanh toán.
Tiền gửi thanh toán (tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi giao dịch) là gì?
Ngân hàng huy động vốn bằng cách mở tài khoản không kỳ hạn.
Khách hàng được rút tiền mặt, chuyển khoản, phát hành thẻ ATM, dùng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng và được hưởng lãi suất (thấp).
Mục đích chính: thanh toán, không phải sinh lời.
Kỳ phiếu: tính số tiền nhận khi đáo hạn theo cách trả lãi (lãi sau, lãi trước, lãi định kỳ)
Lãi cả kỳ = Mệnh giá x lãi suất năm x số tháng / 12.
Trả sau: nhận mệnh giá + lãi. Ví dụ 50 triệu, 7,8%/năm, 6 tháng: 50 + 1,95 = 51,95 triệu.
Trả trước: mua với giá = mệnh giá - lãi (50 - 1,95 = 48,05 triệu); đáo hạn nhận 50 triệu.
Trả định kỳ hàng tháng: mỗi tháng nhận 50 x 7,8%/12 = 0,325 triệu.
Ngân hàng có thể cho vay không có bảo đảm không? Chú trọng quá mức vào tài sản đảm bảo có hại gì?
Có thể, vì bảo đảm tín dụng không phải yếu tố duy nhất.
Quá chú trọng tài sản đảm bảo dễ sinh tâm lý ỷ lại khi xem xét cho vay và theo dõi thu hồi nợ; còn tốn chi phí quản lý và thanh lý tài sản.
Yếu tố nguyên tắc nhất khi ngân hàng quyết định cho vay là gì? Yếu tố nào kém quan trọng nhất?
Nguyên tắc: khả năng khách hàng hoàn trả gốc và lãi đúng hạn (nguồn trả nợ).
Kém quan trọng nhất: tài sản đảm bảo (chỉ là nguồn trả nợ bổ sung).
Tiêu chuẩn 5C trong thẩm định tín dụng
Character: tính cách, uy tín người vay.
Capacity: năng lực, khả năng vay và trả nợ.
Capital: vốn.
Collateral: tài sản bảo đảm.
Conditions: điều kiện kinh tế, môi trường kinh doanh.
Hình thức cấp tín dụng bằng tài sản thực là gì?
Cho thuê tài chính (khác cho vay: cấp bằng tiền). Cho thuê tài chính là tín dụng trung và dài hạn, có thể tài trợ 100% giá trị tài sản; cho vay trung dài hạn chỉ tài trợ một tỷ lệ trên tổng nhu cầu vốn.
Cấp tín dụng và cho vay khác nhau thế nào?
Cho vay chỉ là một trong các hình thức cấp tín dụng.
Cấp tín dụng gồm: cho vay, chiết khấu, tái chiết khấu, bao thanh toán, cho thuê tài chính, bảo lãnh, tài trợ xuất nhập khẩu, thấu chi, cho vay theo hạn mức tín dụng và hạn mức dự phòng, phát hành thẻ tín dụng.
Phát hành giấy tờ có giá là huy động vốn, không phải cấp tín dụng.
Khái niệm tín dụng ngân hàng và bản chất hoạt động tín dụng
Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng (cho vay) với khách hàng (đi vay).
Bản chất: ngân hàng mua quyền sử dụng vốn (huy động) để bán lại quyền sử dụng vốn (cho vay).
Đặc trưng: dựa trên sự tin tưởng, đối tượng giao dịch có thể là tiền hoặc tài sản; không bắt buộc dựa trên tài sản đảm bảo.
Lãi tiền gửi không kỳ hạn tính thế nào?
Lãi = Tổng (số dư từng giai đoạn x số ngày duy trì số dư đó) x lãi suất năm / cơ sở năm.
Chia tháng thành các đoạn có số dư không đổi, nhân số dư với số ngày rồi cộng lại.
Lãi trả trước = 100 x 8,4% / 2 = 4,2 triệu.
Số tiền bỏ ra mua = 100 - 4,2 = 95,8 triệu đồng.
Các hình thức huy động vốn của NHTM
Nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và các TCTD khác.
Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và giấy tờ có giá khác.
Vay vốn của các TCTD khác (trong và ngoài nước).
Vay ngắn hạn của NHNN.
Công thức tính lãi tiền gửi tiết kiệm theo số ngày thực tế
Lãi = Gốc x Số ngày thực tế x Lãi suất năm / Cơ sở năm (360 hoặc 365).
Ví dụ: gửi 100 triệu, 18/6/2012 - 18/12/2012 (183 ngày), 9%/năm, cơ sở 360: lãi = 100 x 183 x 9% / 360 = 4,575 triệu.
Chú ý: đề có thể ghi nhầm %/tháng, cần đọc kỹ đơn vị.
Ba nhóm biện pháp quản lý huy động vốn
Kinh tế: lãi suất thỏa đáng, thưởng, ưu đãi, miễn phí dịch vụ.
Tâm lý: xây dựng hình ảnh, thương hiệu, quảng cáo, tiếp thị, khuyến mãi.
Tổ chức kỹ thuật: mở rộng mạng lưới, hiện đại hóa công nghệ, đơn giản hóa thủ tục, đa dạng hóa sản phẩm theo kỳ hạn, loại tiền gửi, số dư.
Trái phiếu chuyển đổi là gì?
Trái phiếu do tổ chức phát hành bán cho nhà đầu tư để huy động vốn, kèm thỏa thuận đến một thời điểm sau phát hành nhà đầu tư có quyền chuyển đổi thành cổ phiếu theo một tỷ lệ chuyển đổi nhất định.
Phong tỏa tài khoản tiền gửi thanh toán
Phong tỏa toàn bộ: toàn bộ số tiền trong tài khoản không sử dụng được. Số dư kế toán vẫn còn, số dư khả dụng bằng 0. Tài khoản không tự đóng chỉ vì bị phong tỏa.
Tại sao cần phát hành giấy tờ có giá bên cạnh tiền gửi tiết kiệm?
Vì nhu cầu gửi tiền của khách hàng đa dạng, cần nhiều hình thức để khách hàng lựa chọn.
Tổ chức muốn mở tài khoản chủ yếu để hưởng lãi thì nên mở tài khoản nào?
Tài khoản tiền gửi có kỳ hạn.
Tiền gửi có kỳ hạn đến ngày đáo hạn mà khách chưa rút thì xử lý thế nào?
Lãi không nhập vốn. Ngân hàng tính lãi không kỳ hạn cho tiền gốc từ ngày đáo hạn đến ngày khách rút.
Tình hình sử dụng vốn vay; tình hình tài chính, công nợ của khách hàng; đánh giá lại tài sản bảo đảm.
Hạn mức tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp tính thế nào?
Vòng quay vốn lưu động = Doanh thu thuần / Tài sản lưu động bình quân.
Nhu cầu vốn lưu động kế hoạch = Tổng chi phí kế hoạch (giá vốn vật tư + chi phí sản xuất khác) / Vòng quay.
Hạn mức tín dụng = Nhu cầu vốn lưu động - Vốn tự có và các nguồn vốn khác.
Ví dụ: DTT 21.525, TSLĐ BQ 6.150 -> 3,5 vòng; nhu cầu = (12.910 + 9.875)/3,5 = 6.510; hạn mức = 6.510 - 3.660 = 2.850 triệu.
Các phương thức cho vay ngắn hạn: từng lần, theo món, theo hạn mức, thấu chi
Từng lần (theo món): mỗi lần vay làm hồ sơ và ký hợp đồng tín dụng; vốn tham gia một giai đoạn của chu kỳ kinh doanh; phù hợp khách vay lần đầu, tín nhiệm thấp, cá nhân, nhu cầu vay cho một phương án riêng (như kinh doanh dịp Tết).
Hạn mức tín dụng: dành cho khách có nhu cầu vốn lưu động thường xuyên, tín nhiệm tốt, vòng quay nhanh; làm hồ sơ một lần đầu kỳ kế hoạch; vốn tham gia toàn bộ vòng quay.
Thấu chi: cho chi vượt số dư có trên tài khoản thanh toán, chủ yếu cho cá nhân.
Vốn bị chiếm dụng và vốn đi chiếm dụng của doanh nghiệp xác định từ khoản mục nào?
Vốn bị chiếm dụng: khoản phải thu.
Vốn đi chiếm dụng: khoản phải trả (nợ người bán, người mua trả trước...).
Có thể bù trừ phải thu với phải trả để xem vị thế ròng.
Khả năng thanh toán: hệ số thanh toán tức thời, nhanh, ngắn hạn
Tức thời = Tiền / Nợ ngắn hạn.
Nhanh = (Tài sản ngắn hạn - Hàng tồn kho) / Nợ ngắn hạn.
Ngắn hạn = Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn.
Tồn kho quá lớn so với các khoản khác cho thấy doanh nghiệp bị ứ đọng hàng tồn kho.
Ví dụ: doanh thu thuần 1.000 triệu, phải thu đầu năm 180, cuối năm 220. Thời hạn vay tối đa cho đối tượng nợ phải thu?
Phải thu bình quân = (180 + 220) / 2 = 200.
Vòng quay = 1.000 / 200 = 5 vòng.
Số ngày = 365 / 5 = 73 ngày.
Công thức các chỉ tiêu tài chính doanh nghiệp: ROA, ROE, vòng quay hàng tồn kho, vòng quay khoản phải thu
ROA = Lợi nhuận ròng / Tổng tài sản.
ROE = Lợi nhuận ròng / Vốn chủ sở hữu.
Vòng quay hàng tồn kho = Giá vốn hàng bán / Hàng tồn kho bình quân.
Vòng quay khoản phải thu = Doanh thu thuần / Khoản phải thu bình quân.
Số ngày thu tiền bình quân = 365 / vòng quay khoản phải thu.
Thanh lý mặc nhiên là gì?
Chấm dứt hợp đồng tín dụng khi khoản nợ đã được hoàn trả đầy đủ. Thanh lý bắt buộc là xử lý nợ dựa trên cơ sở pháp lý khi khách hàng không trả được.
Thứ tự thu hồi nợ vay ngắn hạn?
Nợ gốc, rồi lãi vay, rồi phí (nếu có).
Mức cho vay tối đa xác định theo căn cứ nào?
Mức cho vay = (Tổng nhu cầu vốn của dự án, phương án - Vốn tự có tối thiểu) x tỷ lệ % cho vay so với giá trị tài sản bảo đảm; không vượt mức quy định.
Ví dụ: chi phí vụ mùa 3,6 triệu, vốn tự có 2,4 triệu -> nhu cầu vay 1,2 triệu; trần 30% doanh thu 6,24 triệu = 1,872 triệu; mức cho vay là 1,2 triệu (lấy mức nhỏ hơn).
Khách vay phải tham gia vốn tối thiểu để gắn trách nhiệm với dự án.
Vì sao phải phỏng vấn khách hàng khi xét hồ sơ tín dụng?
Để kiểm tra tính chân thực của hồ sơ và thu thập thêm thông tin cần thiết.
Vì sao thẩm định kỹ hồ sơ vẫn không loại trừ hoàn toàn nợ quá hạn?
Thẩm định chỉ đánh giá các yếu tố trong quá khứ và hiện tại, còn việc thu hồi nợ xảy ra sau đó nên rủi ro vẫn tồn tại. Phân tích tài chính cũng chưa đủ để ra quyết định cho vay.
Các khâu và thứ tự trong quy trình tín dụng
Lập hồ sơ đề nghị -> phân tích tín dụng (thẩm định) -> ra quyết định, thông báo kết quả -> ký hợp đồng, giải ngân -> kiểm tra, giám sát sau giải ngân -> thu nợ, tất toán.
Quy trình do từng NHTM tự xây dựng.
Giải ngân liên quan: bộ phận tín dụng, kế toán giao dịch, ngân quỹ.
Phân loại cho vay theo thời hạn
Ngắn hạn: đến 12 tháng.
Trung hạn: trên 12 tháng đến 60 tháng.
Dài hạn: trên 60 tháng (5 năm).
Ví dụ: vay 30/6/2005, hạn 30/9/2006 là trung hạn; hạn 30/6/2007 cũng là trung hạn.
Điều kiện KHÔNG bắt buộc đối với khách hàng vay vốn là gì?
Có tài sản đảm bảo. Bắt buộc: mục đích vay phù hợp, có năng lực tài chính, có phương án sử dụng vốn khả thi.
Theo quy chế cho vay (Thông tư 39/2016), tổ chức tín dụng không được cho vay đối với nhu cầu nào?
Mua vàng miếng; trả nợ TCTD khác (tái tài trợ).
Được cho vay: sinh hoạt tiêu dùng, du lịch, chữa bệnh, mua nhà, mua phương tiện, trả nợ cá nhân và tổ chức không phải TCTD.
Chủ thể cho vay: NHTM, TCTD phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô. Người vay: cá nhân, pháp nhân.
Điều kiện của tài sản đảm bảo nợ vay
Thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm; được phép giao dịch và không có tranh chấp.
Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc mua bảo hiểm.
Tài sản thanh khoản cao nhất: sổ tiết kiệm do chính ngân hàng cho vay phát hành.
Phân biệt ký cược, đặt cọc, ký quỹ
Ký cược: bên thuê động sản giao tiền hoặc vật có giá trị để đảm bảo việc trả lại tài sản thuê.
Đặt cọc: giao tiền hoặc vật có giá trị để đảm bảo giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.
Ký quỹ: gửi tiền, kim khí quý, đá quý hoặc giấy tờ có giá vào tài khoản phong tỏa tại ngân hàng để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ.
Phương pháp trả nợ: kỳ khoản cố định (hiện giá) và kỳ khoản giảm dần
Hiện giá (annuity): tổng tiền trả mỗi kỳ không đổi; lãi giảm dần, gốc tăng dần.
Kỳ khoản giảm dần (gốc đều): gốc trả bằng nhau mỗi kỳ (ví dụ 500 triệu / 60 tháng = 8,33 triệu), lãi tính trên dư nợ thực tế nên giảm dần, tổng số trả giảm dần.
Gốc đều, lãi theo dư nợ thực tế phù hợp tâm lý người vay và cho ngân hàng nguồn thanh khoản đều đặn.
Dự trữ thứ cấp là gì và vì sao gọi vậy?
Là tài sản như chứng khoán ngắn hạn, dễ chuyển thành tiền với chi phí giao dịch thấp, quan trọng sau tiền mặt tại quỹ và dự trữ bắt buộc.
Khách gửi 100 triệu, tỷ lệ dự trữ bắt buộc 20%, ngân hàng cho vay hết phần còn lại: bảng cân đối thay đổi thế nào?
Tài sản nợ (tiền gửi) tăng 100 triệu.
Dự trữ bắt buộc 20 triệu; cho vay 80 triệu.
Tổng tài sản có tăng 100 triệu (dự trữ 20 + cho vay 80).
Bảng cân đối của ngân hàng: tài sản nợ, tài sản có, vốn tự có
Tài sản nợ (nguồn vốn): tiền gửi của khách, giấy tờ có giá phát hành, vay NHTW (vay chiết khấu), vay liên ngân hàng.
Tài sản có (sử dụng vốn): dự trữ, cho vay, chứng khoán, tiền gửi ở ngân hàng khác, chiết khấu.
Vốn tự có = Tổng tài sản - Tổng nợ.
Giao dịch bảo lãnh, cam kết cho vay, hợp đồng tương lai là hoạt động ngoài bảng.
Đánh giá dự án đầu tư: tiêu chí NPV và dòng tiền
NPV (hiện giá thuần) > 0 thì dự án đáng chọn (hiệu quả hơn mức lãi suất chiết khấu).
Tăng thời gian khấu hao làm dòng tiền hàng năm của dự án thay đổi; khấu hao là chi phí không bằng tiền nên có thể làm dòng tiền tăng.
Bảng cân đối kế toán dự án cho biết lời, lỗ và cơ cấu tài sản - nguồn vốn.
Khi nào ngân hàng chuyển toàn bộ dư nợ sang nợ quá hạn?
Khi đến kỳ hạn trả nợ gốc (một phần hoặc toàn bộ) mà khách không trả đúng hạn và không được điều chỉnh kỳ hạn hoặc gia hạn; hoặc khi đến kỳ hạn trả nợ lãi mà khách không trả và không được điều chỉnh, gia hạn.
Tín dụng tiêu dùng: đặc điểm và đối tượng
Là cho vay đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của cá nhân và nhu cầu kinh doanh của hộ gia đình.
Đặc điểm: nhu cầu phong phú, đa dạng, mục đích linh hoạt, rủi ro cao hơn, lãi suất thường cao hơn, thời hạn ngắn, trung, dài.
Đối tượng: mua nhà, xây sửa nhà ở, mua xe, du học, chữa bệnh, du lịch, đồ dùng gia đình.
Cho vay trả góp: trả gốc và lãi nhiều lần theo kỳ hạn.
Tính lãi trong thời gian thi công bằng phương pháp tích số
Lãi = Tổng (dư nợ giải ngân x số ngày còn lại đến hết thi công) x lãi suất năm / 360.
Giải ngân từng đợt; lãi trong giai đoạn giải ngân không nhập vào vốn.
Công thức tính tiền trả mỗi kỳ theo phương pháp hiện giá
Số tiền trả mỗi kỳ = Vốn vay x r / (1 - (1 + r)^-n).
Lãi mỗi kỳ = Dư nợ đầu kỳ x r; gốc trả = Số tiền trả - Lãi.
Ví dụ: vay 3 tỷ, 3 năm, 10%/năm -> trả khoảng 1,2063 tỷ/năm; lãi các năm: 0,3; 0,2094; 0,1097 tỷ.
Phân biệt cầm cố và thế chấp
Cầm cố: bên cầm cố giao tài sản cho bên nhận cầm cố giữ (ví dụ động sản, cổ phiếu, hàng hóa, sổ tiết kiệm).
Thế chấp: dùng tài sản của mình bảo đảm nghĩa vụ nhưng không chuyển giao tài sản (ví dụ nhà, quyền sử dụng đất, máy móc thiết bị).
Bảo đảm tín dụng chủ yếu: thế chấp, cầm cố, bảo lãnh bên thứ ba, bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay.
Thời hạn cho vay được hiểu là gì?
Khoảng thời gian từ khi khách hàng bắt đầu nhận tiền vay đến khi trả hết nợ gốc, lãi và phí (nếu có) theo thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. Thời gian ân hạn không bị khống chế tối đa (ví dụ cây cao su 7 năm vẫn có thể ân hạn).
Cơ cấu lại thời hạn trả nợ gồm những hình thức nào?
Điều chỉnh kỳ hạn trả nợ và gia hạn nợ.
Gia hạn nợ: TCTD chấp thuận kéo dài thêm thời gian ngoài thời hạn cho vay đã thỏa thuận.
Điều chỉnh kỳ hạn trả nợ: thay đổi các kỳ hạn trả nợ gốc/lãi trong hợp đồng.
Khoản vay 100 triệu chia 4 kỳ, kỳ 2 không trả đúng hạn: lãi quá hạn tính thế nào?
Chỉ chuyển nợ quá hạn và thu lãi quá hạn cho phần nợ gốc đã đến hạn mà chưa trả (25 triệu của kỳ 2), không phải cho cả dư nợ còn lại 75 triệu.
Cho vay cầm cố sổ tiết kiệm: thời hạn cho vay tối đa?
Phù hợp với kỳ hạn của sổ tiết kiệm và không quá thời hạn rút tiền còn lại trên sổ. Dù khách có nguồn trả nợ muộn hơn, thời hạn vay vẫn không được vượt hạn còn lại của sổ.
Chiết khấu giấy tờ có giá: định nghĩa và điều kiện
Ngân hàng mua lại giấy tờ có giá trước khi đến hạn thanh toán (khách hàng nhận tiền sớm, trừ lãi chiết khấu).
Điều kiện: giấy tờ hợp lệ, hợp pháp; đảm bảo khả năng thanh toán; thuộc quyền sở hữu hợp pháp của người xin chiết khấu.
Cho vay theo hạn mức tín dụng: cách thu lãi và thu nợ gốc?
Lãi thu hàng tháng, vào ngày nhất định theo thỏa thuận hoặc cuối tháng.
Nợ gốc thu theo định kỳ hoặc theo doanh thu thực tế.
Nguồn trả nợ: toàn bộ nguồn thu doanh nghiệp tạo ra trong kỳ, hoặc nguồn thu từ hợp đồng, đơn hàng cụ thể.
Tính lãi thấu chi: số tiền thấu chi, số ngày, công thức
Lãi = Số tiền thấu chi x số ngày x lãi suất năm / 360.
Ví dụ: cần 30 triệu, tài khoản có 5 triệu -> thấu chi 25 triệu; 26/10 đến 11/11 là 16 ngày; lãi suất 14,4%/năm -> 25.000.000 x 16 x 14,4% / 360 = 160.000 đồng.
Phí NHTM phải chịu khi phát hành trái phiếu huy động vốn
Phí xin phép phát hành, phí thông báo phát hành, phí môi giới và bảo lãnh phát hành, cộng lãi trả cho trái chủ (lãi suất trái phiếu x mệnh giá).
Khi đóng tài khoản tiền gửi thanh toán, số dư còn lại xử lý thế nào?
Theo quy định hiện hành của pháp luật và quy định của ngân hàng.
Chủ tài khoản chấm dứt ủy quyền sử dụng tài khoản thì làm thế nào?
Thông báo cho ngân hàng nơi mở tài khoản bằng văn bản có chữ ký. Không cần người được ủy quyền ký (trừ trường hợp ủy quyền có thù lao).
Người giám hộ (ông A) có được ủy quyền lại cho người khác giao dịch thay người được giám hộ không?
Không. Người giám hộ không được ủy quyền lại cho bất kỳ người nào khác.
Mỗi khách hàng được mở bao nhiêu tài khoản tiền gửi?
Một hay nhiều tài khoản, phụ thuộc vào quy định của từng ngân hàng.
Khách hàng cá nhân mở tài khoản thanh toán cần giấy tờ gì?
Bản sao CMND hoặc hộ chiếu.
Doanh nghiệp mở tài khoản tiền gửi thanh toán cần những người nào bắt buộc?
Chỉ cần chủ tài khoản là đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là đủ.
Nguồn vốn huy động của NHTM được dùng vào đâu?
Dùng cho cấp tín dụng, bảo lãnh và cả đầu tư (nên phát biểu 'không được sử dụng để đầu tư' là sai).
Đặc điểm của nguồn vốn tự có của NHTM
Chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn.
Tính ổn định cao.
Quyết định quy mô hoạt động của NHTM.
Không đúng: chi phí cao và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí đầu vào.
Khách hàng rút tiền trước hạn khỏi tiền gửi có kỳ hạn thì ngân hàng có thể xử lý ra sao?
Có thể từ chối; yêu cầu báo trước một khoảng thời gian; hoặc trả lãi rất thấp (lãi suất phạt) cho khách hàng.
Nhân tố bên trong ảnh hưởng đến huy động vốn
Chất lượng dịch vụ, lãi suất, thương hiệu, mạng lưới chi nhánh của ngân hàng.
Nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến huy động vốn
Thói quen giao dịch của người gửi tiền, đặc điểm địa bàn, cạnh tranh của kênh huy động khác, khả năng tiết kiệm của nền kinh tế.
Các thuộc tính của giấy tờ có giá
Mệnh giá, lãi suất, thời hạn.
Loại tài khoản nào có thể dư có hoặc dư nợ?
Tài khoản vãng lai.
Tiền gửi thanh toán và tiền gửi không kỳ hạn khác nhau ở điểm nào?
Ở việc sử dụng dịch vụ thanh toán (chuyển khoản, séc, thẻ...).
Tiền gửi giao dịch (không kỳ hạn) khác tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn ở điểm nào?
Khác ở tính sinh lời: tiền gửi có kỳ hạn lãi cao hơn, tiền gửi không kỳ hạn lãi thấp nhưng linh hoạt, dùng để thanh toán.
Tiền gửi thanh toán (tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi giao dịch) là gì?
Ngân hàng huy động vốn bằng cách mở tài khoản không kỳ hạn.
Khách hàng được rút tiền mặt, chuyển khoản, phát hành thẻ ATM, dùng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng và được hưởng lãi suất (thấp).
Mục đích chính: thanh toán, không phải sinh lời.
Kỳ phiếu: tính số tiền nhận khi đáo hạn theo cách trả lãi (lãi sau, lãi trước, lãi định kỳ)
Lãi cả kỳ = Mệnh giá x lãi suất năm x số tháng / 12.
Trả sau: nhận mệnh giá + lãi. Ví dụ 50 triệu, 7,8%/năm, 6 tháng: 50 + 1,95 = 51,95 triệu.
Trả trước: mua với giá = mệnh giá - lãi (50 - 1,95 = 48,05 triệu); đáo hạn nhận 50 triệu.
Trả định kỳ hàng tháng: mỗi tháng nhận 50 x 7,8%/12 = 0,325 triệu.
Ngân hàng có thể cho vay không có bảo đảm không? Chú trọng quá mức vào tài sản đảm bảo có hại gì?
Có thể, vì bảo đảm tín dụng không phải yếu tố duy nhất.
Quá chú trọng tài sản đảm bảo dễ sinh tâm lý ỷ lại khi xem xét cho vay và theo dõi thu hồi nợ; còn tốn chi phí quản lý và thanh lý tài sản.
Yếu tố nguyên tắc nhất khi ngân hàng quyết định cho vay là gì? Yếu tố nào kém quan trọng nhất?
Nguyên tắc: khả năng khách hàng hoàn trả gốc và lãi đúng hạn (nguồn trả nợ).
Kém quan trọng nhất: tài sản đảm bảo (chỉ là nguồn trả nợ bổ sung).
Tiêu chuẩn 5C trong thẩm định tín dụng
Character: tính cách, uy tín người vay.
Capacity: năng lực, khả năng vay và trả nợ.
Capital: vốn.
Collateral: tài sản bảo đảm.
Conditions: điều kiện kinh tế, môi trường kinh doanh.
Hình thức cấp tín dụng bằng tài sản thực là gì?
Cho thuê tài chính (khác cho vay: cấp bằng tiền). Cho thuê tài chính là tín dụng trung và dài hạn, có thể tài trợ 100% giá trị tài sản; cho vay trung dài hạn chỉ tài trợ một tỷ lệ trên tổng nhu cầu vốn.
Cấp tín dụng và cho vay khác nhau thế nào?
Cho vay chỉ là một trong các hình thức cấp tín dụng.
Cấp tín dụng gồm: cho vay, chiết khấu, tái chiết khấu, bao thanh toán, cho thuê tài chính, bảo lãnh, tài trợ xuất nhập khẩu, thấu chi, cho vay theo hạn mức tín dụng và hạn mức dự phòng, phát hành thẻ tín dụng.
Phát hành giấy tờ có giá là huy động vốn, không phải cấp tín dụng.
Khái niệm tín dụng ngân hàng và bản chất hoạt động tín dụng
Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng (cho vay) với khách hàng (đi vay).
Bản chất: ngân hàng mua quyền sử dụng vốn (huy động) để bán lại quyền sử dụng vốn (cho vay).
Đặc trưng: dựa trên sự tin tưởng, đối tượng giao dịch có thể là tiền hoặc tài sản; không bắt buộc dựa trên tài sản đảm bảo.
Lãi tiền gửi không kỳ hạn tính thế nào?
Lãi = Tổng (số dư từng giai đoạn x số ngày duy trì số dư đó) x lãi suất năm / cơ sở năm.
Chia tháng thành các đoạn có số dư không đổi, nhân số dư với số ngày rồi cộng lại.
Lãi trả trước = 100 x 8,4% / 2 = 4,2 triệu.
Số tiền bỏ ra mua = 100 - 4,2 = 95,8 triệu đồng.
Các hình thức huy động vốn của NHTM
Nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và các TCTD khác.
Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và giấy tờ có giá khác.
Vay vốn của các TCTD khác (trong và ngoài nước).
Vay ngắn hạn của NHNN.
Công thức tính lãi tiền gửi tiết kiệm theo số ngày thực tế
Lãi = Gốc x Số ngày thực tế x Lãi suất năm / Cơ sở năm (360 hoặc 365).
Ví dụ: gửi 100 triệu, 18/6/2012 - 18/12/2012 (183 ngày), 9%/năm, cơ sở 360: lãi = 100 x 183 x 9% / 360 = 4,575 triệu.
Chú ý: đề có thể ghi nhầm %/tháng, cần đọc kỹ đơn vị.
Ba nhóm biện pháp quản lý huy động vốn
Kinh tế: lãi suất thỏa đáng, thưởng, ưu đãi, miễn phí dịch vụ.
Tâm lý: xây dựng hình ảnh, thương hiệu, quảng cáo, tiếp thị, khuyến mãi.
Tổ chức kỹ thuật: mở rộng mạng lưới, hiện đại hóa công nghệ, đơn giản hóa thủ tục, đa dạng hóa sản phẩm theo kỳ hạn, loại tiền gửi, số dư.
Trái phiếu chuyển đổi là gì?
Trái phiếu do tổ chức phát hành bán cho nhà đầu tư để huy động vốn, kèm thỏa thuận đến một thời điểm sau phát hành nhà đầu tư có quyền chuyển đổi thành cổ phiếu theo một tỷ lệ chuyển đổi nhất định.
Phong tỏa tài khoản tiền gửi thanh toán
Phong tỏa toàn bộ: toàn bộ số tiền trong tài khoản không sử dụng được. Số dư kế toán vẫn còn, số dư khả dụng bằng 0. Tài khoản không tự đóng chỉ vì bị phong tỏa.
Tại sao cần phát hành giấy tờ có giá bên cạnh tiền gửi tiết kiệm?
Vì nhu cầu gửi tiền của khách hàng đa dạng, cần nhiều hình thức để khách hàng lựa chọn.
Tổ chức muốn mở tài khoản chủ yếu để hưởng lãi thì nên mở tài khoản nào?
Tài khoản tiền gửi có kỳ hạn.
Tiền gửi có kỳ hạn đến ngày đáo hạn mà khách chưa rút thì xử lý thế nào?
Lãi không nhập vốn. Ngân hàng tính lãi không kỳ hạn cho tiền gốc từ ngày đáo hạn đến ngày khách rút.