Tin học cơ bản: máy tính, Windows, Word, Excel, PowerPoint, Internet - Học flashcard

Word 2010: thao tác với bảng

Chèn bảng: Insert, Table (tối đa 63 cột). Chọn nhiều ô liên tiếp: giữ Shift; không liên tiếp: giữ Ctrl. Trộn ô: chuột phải, Merge Cells; tách ô: Split Cells. Xoay hướng chữ: chuột phải, Text Direction. Xóa cột: Layout, Delete, Delete Columns. Độ rộng cột/chiều cao hàng: chuột phải, Table Properties. Tính tổng: =SUM(ABOVE) theo cột, =SUM(LEFT) theo hàng. Shift+Tab: về ô trước; Tab: sang ô sau; Alt+Home: về ô đầu dòng; Alt+PageUp: về ô đầu cột. Tab Design và Layout xuất hiện khi chọn hàng, cột hoặc cả bảng.

Mô hình Client - Server và Peer-to-Peer

Client - Server: máy chủ (server) cung cấp dịch vụ, máy khách (client) sử dụng dịch vụ. Ví dụ: WWW (trình duyệt gửi yêu cầu đến web server). Peer-to-Peer: các máy có vai trò như nhau. Word, Excel, Photoshop không phải ứng dụng client/server.

Thiết bị mạng: Router, NIC, Modem, Switch/Hub

Router: định tuyến, kết nối các mạng Internet với nhau. NIC (card mạng): lắp trong máy, nối dây cáp mạng LAN. Modem: thiết bị vào/ra, điều chế/giải điều chế tín hiệu. Switch, Hub: thiết bị nối trong mạng nội bộ. Kết nối 4G: dùng sóng điện thoại di động (khác WiFi, cáp quang, LAN).

Internet: ARPANET, TCP/IP, IP, DNS, ISP

ARPANET: tiền thân của Internet. TCP/IP: bộ giao thức chính trên Internet. Địa chỉ IP: địa chỉ liên lạc của mỗi máy, 4 số từ 0 đến 255 (192.168.10.269 không hợp lệ). DNS (Domain Name System): phân giải tên miền thành địa chỉ IP. ISP: nhà cung cấp dịch vụ Internet. Chậm khi truy cập thường do đường truyền Internet chậm.

Tên miền và địa chỉ website

Tên miền: tên gọi dễ nhớ của một địa chỉ IP; các thành phần cách nhau bằng dấu chấm. Đuôi: .com (thương mại, kinh doanh), .gov (chính phủ), .edu (giáo dục), .vn (Việt Nam). Quốc gia xem ở thành phần cuối bên phải. Ví dụ estih.edu.vn: giáo dục, Việt Nam. Truy cập web cần biết tên miền. Để có web cho người khác truy cập cần: tên miền, hosting, kết nối tên miền với hosting. baomoi@gmail.com là địa chỉ email, không phải địa chỉ web.

Viết tắt: WWW, HTTP, HTTPS, HTML, URL

WWW = World Wide Web: không gian thông tin toàn cầu cho các máy tính kết nối mạng. HTTP: giao thức truyền siêu văn bản. HTTPS: giao thức truyền siêu văn bản bảo mật. HTML = Hyper Text Markup Language: ngôn ngữ dùng thẻ tạo trang web, không phải ngôn ngữ lập trình. Xem HTML không cần cài phần mềm hỗ trợ. Hyperlink (siêu liên kết): từ, hình, biểu tượng khi nhấp sẽ liên kết đến trang khác.

Trình duyệt web và các chức năng cơ bản

Trình duyệt: Internet Explorer, Microsoft Edge (mặc định Windows 10), Chrome, Firefox, Opera, Safari (Yahoo, Foxit Reader không phải). Back: về trang trước; Forward: đến trang tiếp theo; Refresh: tải lại trang. History (Ctrl+H): danh sách trang đã mở. Favorites/Bookmark: lưu trang yêu thích. Home page: trang chủ, trang đầu của website. Internet Options, thẻ General: đổi trang chủ. Cookies: tệp văn bản nhỏ lưu thông tin duyệt web. Lưu trang: chuột phải, Save as (Firefox: File, Save As).

Cú pháp tìm kiếm Google: tìm theo cụm từ, dịch vụ tìm kiếm

Nhập trực tiếp từ khóa: Đào tạo máy tính. Tìm thông tin trên Internet nên dùng website tìm kiếm chuyên dụng như Google, Bing. Foxit Reader: đọc tệp PDF. YouTube: mạng chia sẻ video. Wikipedia không phải mạng xã hội; Facebook, Instagram, Zalo là mạng xã hội (Instagram có Story).

Email: địa chỉ, nút chức năng, CC và BCC

Địa chỉ email bắt buộc có @, không dấu cách (ví dụ Nguoisudung2016@gmail.com). Hai người không thể có địa chỉ giống nhau. Muốn dùng email phải đăng ký tài khoản thư điện tử. Compose: soạn thư; Attachment: đính kèm; Forward: chuyển tiếp; Reply: trả lời; Reply to All: trả lời tất cả; Spam: chặn thư rác; Draft: thư nháp chưa gửi. CC: nhiều người thấy danh sách người nhận. BCC: người nhận không thấy danh sách. Máy nhận tắt vẫn nhận thư khi mở lại hộp thư. Email không an toàn tuyệt đối; tệp đính kèm có thể chứa virus nên quét trước khi mở. Outlook dùng gửi/nhận email.

Dịch vụ Internet và dịch vụ đám mây

Dịch vụ Internet: WWW, E-mail, Chat (nói chuyện trực tiếp), FTP (truyền tệp), Telnet (đăng nhập máy ở xa), TCP/IP là giao thức; Fax không phải. OneDrive: lưu trữ đám mây của Microsoft; Google Drive: lưu tài liệu, làm Excel, tạo biểu mẫu online. Thương mại điện tử: trao đổi thông tin thương mại bằng phương tiện điện tử, không in giấy; lợi ích: giảm chi phí, phục vụ khách tốt hơn, thêm cơ hội mua bán (không phải giao dịch an toàn hơn). Online: trực tuyến; Offline: không trực tuyến; Download: tải xuống.

Mật khẩu an toàn và an toàn khi dùng Internet

Mật khẩu mạnh: dài, trộn chữ hoa, thường, số, ký hiệu (ví dụ /^$aLtNb83), không dùng từ thông thường. Không cung cấp thông tin cá nhân, thẻ ngân hàng, số CCCD trên mạng. Một Username không thể có hai Password; nhưng hai Username có thể cùng Password. Không nên dùng phần mềm bẻ khóa.

Word 2010: phím tắt định dạng và căn lề

Ctrl+B: đậm; Ctrl+I: nghiêng; Ctrl+U: gạch chân Ctrl+E: canh giữa; Ctrl+L: canh trái; Ctrl+R: canh phải; Ctrl+J: canh đều hai bên Ctrl+1: dòng đơn; Ctrl+2: giãn dòng 2; Ctrl+5: giãn dòng 1.5 Ctrl+]: tăng cỡ chữ; Ctrl+[: giảm cỡ chữ Ctrl+Shift+F: đổi phông chữ nhanh Ctrl+D: hộp thoại Font (Set as Default để đổi font mặc định) Ctrl+Shift+S: tạo Style Superscript: chỉ số trên; Subscript: chỉ số dưới Format Painter (cây chổi): sao chép định dạng.

Word 2010: phím tắt di chuyển, chọn, thao tác tệp

Ctrl+N: tạo văn bản mới; Ctrl+O: mở; Ctrl+S: lưu; Ctrl+P: in; Alt+F4: thoát Word Ctrl+A: chọn tất cả; Ctrl+F: tìm; Ctrl+H: thay thế (Replace All) Ctrl+G: đến trang bất kỳ (nhập +2 để sang 2 trang sau) Ctrl+Home: về đầu văn bản; Ctrl+End: về cuối; Home/End: đầu/cuối dòng Ctrl+Enter: ngắt trang; Enter: sang đoạn mới Backspace: xóa ký tự trước con trỏ Ctrl+F1: ẩn/hiện Ribbon (Ribbon Minimize) Alt: duyệt Ribbon bằng bàn phím Gõ phím khi đang chọn khối văn bản: khối được thay bằng ký tự đó.

Word 2010: các lệnh theo thẻ (tab)

Insert: Table (bảng), Picture, Clip Art, Screenshot, Chart, WordArt, Text Box, Symbol, Header/Footer, Page Number, Cover Page, Equation (Object, Microsoft Equation 3.0). Page Layout: Columns (chia cột, tối đa 45 cột báo; More columns để nhập số), Breaks, Margins, Watermark (nhóm Page Background), Paragraph (Tabs). View: Zoom, View Side by Side (hai tài liệu song song), Arrange All, New Window (nhóm Window). Home: Font, Paragraph, Border, Bullets, Numbering, Cut/Copy/Paste. File: New, Open, Save As, Options, Print, Info (Protect Document, Encrypt with Password).

Word 2010: tệp, lưu và tùy chọn

Định dạng mặc định: .docx (cũ .doc). Có thể lưu thành PDF, XPS: File, Save as, Save as type. Thông báo "The file ... already exist": lưu trùng tên. Thư mục lưu mặc định: File, Options, Save, Default file location. Lưu tự động: File, Options, Save, Save AutoRecovery information every. Tắt gạch sóng lỗi chính tả: File, Options, Proofing. AutoCorrect: File, Options, Proofing, AutoCorrect Options. Đặt mật khẩu: File, Info, Protect Document, Encrypt with Password. Thanh trạng thái hiển thị số trang, số từ. Có thể định dạng trang in và khổ giấy bất kỳ lúc nào.

Phân loại mạng theo phạm vi địa lý

LAN (Local Area Network): mạng cục bộ; phạm vi hẹp, băng thông lớn, dễ quản trị, giá thành thấp. MAN: mạng đô thị. WAN: mạng diện rộng. GAN: mạng toàn cầu. Mạng nội bộ của một đơn vị thường gọi là LAN. NAN, SLAN không phải thuật ngữ mạng.

Word: chọn nhanh dòng, đoạn, toàn bộ văn bản bằng chuột ở lề trái

Một dòng: nhấp trái một lần ở lề trái. Một đoạn: nhấp đúp ở lề trái. Toàn bộ văn bản: nhấp 3 lần ở lề trái (hoặc Ctrl+A). Mở nhanh hộp thoại Page Setup: nhấp đúp lên thước ngang/dọc. In trang hiện tại 3 bản: File, Print, Print Current Page, copies = 3. In trang 1 đến 5: nhập 1-5. Current page: trang chứa con trỏ soạn thảo.

Word: Tab stop và Drop Cap

Có 5 loại tab: Left, Center, Right, Decimal, Bar. Đặt tab: Page Layout, Paragraph, Tabs; gỡ một tab: chọn vị trí rồi Clear (Clear all là xóa hết). Drop Cap: chữ cái đầu dòng lớn, cao tối đa 10 dòng. Khoảng cách giữa hai đoạn: Before/After trong Page Layout.

Excel: kiểu địa chỉ ô và quy tắc căn lề mặc định

Tương đối: A1; tuyệt đối: $A$1 (sao chép công thức thì không đổi); hỗn hợp: $A1 hoặc A$1 (B$3 là hỗn hợp). Khối ô viết A1:C5 (dấu hai chấm). Sai: A12$, $12$A. Mặc định: ký tự căn trái; số, ngày tháng, thời gian căn phải. Cột đánh chữ A, B, ..., Z, AA, AB... Excel có thêm Formula Bar so với Word. Thành phần: Workbook, Worksheet (Workdocument không tồn tại). Nhập công thức phải bắt đầu bằng dấu =.

Excel: các mã lỗi thường gặp

#####: cột quá hẹp, không hiển thị hết số. #DIV/0!: chia cho 0 hoặc ô trống. #NAME?: viết sai tên hàm (ví dụ EVERAGE). #REF!: vùng tham chiếu không hợp lệ. #VALUE!: công thức có kiểu dữ liệu khác nhau (ví dụ chuỗi + số). #NULL!: lỗi giao vùng, ví dụ SUM(A2 B5) thiếu dấu phân cách. =(7+9):2 báo lỗi vì dùng dấu hai chấm thay cho dấu /.

Excel: hàm toán học, thống kê và kết quả cần nhớ

SUM: tổng; AVERAGE: trung bình; MAX, MIN: lớn nhất, nhỏ nhất; COUNT: đếm ô chứa số; COUNTA: đếm ô không trống. INT(x): phần nguyên làm tròn xuống: INT(-10/3) = -4. MOD(a,b): phần dư: MOD(-10,3) = 2; MOD(10,3) = 1. ROUND(8.45,1) = 8.5; ROUND(AVERAGE(6,7,9),-1) = 10. SQRT(25) = 5. AVERAGE(5,7,9) = 7. So sánh khác nhau: .

Excel: hàm văn bản và ngày tháng

UPPER: chữ hoa; LOWER: chữ thường; PROPER: viết hoa chữ cái đầu mỗi từ (PROPER("hOc VIEN") = Hoc Vien). TRIM: xóa khoảng trắng thừa; LEN: độ dài; LEFT, RIGHT, MID(chuỗi, vị trí đầu, số ký tự). LEN(TRIM(" TAI Chinh")) = 9; LEFT(TRIM(" TAI Chinh"),5) = TAI C. TODAY(): ngày hiện tại của hệ thống; WEEKDAY: thứ trong tuần; MONTH, DATE. Fill handle với "1Hanoi2": kéo sang E2 được 1Hanoi6.

Excel: IF, AND, VLOOKUP, HLOOKUP

IF(điều kiện, giá trị đúng, giá trị sai); chuỗi để trong dấu nháy kép: =IF(A1>8.0,800000,"không được"). AND: chỉ TRUE khi mọi điều kiện đúng: AND(5>4,6<9,2<=1) = FALSE. VLOOKUP(lookup_value, table_array, col_index_num, [range_lookup]): tìm giá trị theo CỘT. HLOOKUP(lookup_value, table_array, row_index_num, [range_lookup]): tìm theo HÀNG.

Excel 2010: phím tắt và thao tác hay gặp

Ctrl+N: tệp mới; Ctrl+O: mở; Ctrl+S: lưu; F12: Save As (lưu tên mới); Ctrl+F4: đóng tệp; Alt+F4: thoát chương trình; Ctrl+P: in. Ctrl+Home: về A1; Tab: sang ô phải; F2: sửa ô; Ctrl+F: tìm. Ctrl+PageUp/PageDown: chuyển giữa các Sheet; Shift+F11: thêm Sheet. Ctrl+Shift+%: định dạng phần trăm. Chọn ô không liền kề: giữ Ctrl. Lưu .xls: Save As, Excel 97-2003 Workbook. Ctrl+F1: ẩn/hiện Ribbon.

Excel 2010: các lệnh theo thẻ (chèn, xóa, cố định, in, biểu đồ)

Cố định dòng/cột: chọn ô ngay dưới và bên phải phần cần cố định (cố định cột A và hàng 1 thì chọn B2), View, Freeze Panes; bỏ: Unfreeze Panes. Bảo vệ sheet: Review, Protect Sheet. Lặp tiêu đề khi in: Page Layout, Print Titles, Rows to repeat at top. Đặt lề: Page Layout, Margins, Custom Margins. An/hiện lưới, thanh công thức, tiêu đề hàng cột: thẻ View. Sắp xếp: Data, Sort (A to Z tăng dần, Z to A giảm dần). Tự xuống dòng trong ô: Wrap Text. Trộn ô: Merge & Center. Tô màu nền: Fill Color. Xóa hàng/cột: chuột phải, Delete, Entire Row/Entire Column. Chèn hàng/cột: Home, Insert, Insert Sheet Rows/Columns. Biểu đồ: Insert, Chart; Pie (tròn) thích hợp hiển thị phần trăm; sửa dữ liệu: Edit Data; đổi kiểu: Change Chart Type. Chuyển Sheet sang tệp khác: Move or Copy, To Book; sao chép: Create a copy.

PowerPoint 2010: các thẻ chính và chức năng

Các thẻ: Home, Insert, Design, Transitions, Animations, Slide Show, Review, View. Design: chọn kiểu thiết kế (màu, font, nền), Page Setup, Background Styles, Format Background. Transitions: hiệu ứng chuyển slide. Animations: hiệu ứng cho đối tượng trên slide (Add Animation, Animation Pane, Delay). Insert: Hyperlink, Chart, SmartArt, Slide Number, Screenshot, video, audio, Textbox. View: Slide Master, Handout Master, Notes Master, thước, Zoom. Orientation mặc định của slide là Landscape.

PowerPoint 2010: các chế độ hiển thị (view)

Normal: soạn thảo, có ngăn Slide/Outline và khung Notes để thêm ghi chú. Slide Sorter: hiển thị danh sách slide, tiện sắp xếp lại thứ tự. Notes Page: nhập ghi chú cho người thuyết trình. Reading View, Slide Show: trình chiếu. Slide Master: thiết kế mẫu chung (font, kiểu dáng, bố cục), chèn logo nhanh. Handout Master: có số trang, header, footer, không có tiêu đề slide. Slide View không phải chế độ hiển thị.

PowerPoint 2010: phím tắt và thao tác trình chiếu

F5: trình chiếu từ slide đầu; Shift+F5: từ slide hiện tại; Esc: thoát trình chiếu Ctrl+M: chèn slide mới sau slide hiện tại (Home, New Slide) Ctrl+D: nhân đôi slide Ctrl+N: bài thuyết trình mới; Ctrl+O: mở; Ctrl+S: lưu; F12: Save As; Alt+F4: đóng Ctrl+A: chọn tất cả slide; chọn slide không liên tiếp: giữ Ctrl Ctrl+F2: xem trước khi in B: màn hình đen khi trình chiếu Chuột phải, Go to Slide: đến slide bất kỳ khi trình chiếu Ctrl+Home: về slide đầu Tệp mặc định .pptx; còn .ppt, .ppsx Hide Slide: chuột phải slide ở khung trái, Hide Slide.

PowerPoint 2010: layout, slide và chèn đối tượng

Slide đầu tiên thường chọn layout Title Slide. Slide trống: Home, New Slide, Blank. New Slide chèn slide ngay sau slide hiện hành. Muốn nhập văn bản vào slide trống phải chèn Textbox, hình vẽ hoặc bảng. Chèn sơ đồ tổ chức: Insert, SmartArt, Hierarchy. Biểu đồ cột là Column. Slide Number: Insert, Slide Number, Apply to All. Send Backward / Send to Back: đưa đối tượng ra sau. Âm thanh chèn được .wav, .mid; có thể chèn cả video. Hyperlink liên kết slide, tệp, trang web, email. AutoRecovery trong PowerPoint: File, Options, Advanced (khác Word và Excel là Save). Thư mục mặc định: Save, Default file location.

Mạng máy tính: định nghĩa, mục tiêu, tài nguyên

Là tập hợp các máy tính và thiết bị kết nối với nhau qua môi trường truyền dẫn, cho phép giao tiếp bằng phần mềm/dịch vụ. Mục tiêu: chia sẻ dữ liệu, phần cứng, phần mềm, nâng cao độ tin cậy. Tài nguyên mạng: phần cứng, phần mềm và dữ liệu. Share = chia sẻ tài nguyên. Có thể dùng chung trong LAN: máy in (không dùng chung chuột, bàn phím, màn hình). Một máy chủ tệp có thể đồng thời là máy chủ in.

Đơn vị đo thông tin và quy đổi

Bit: đơn vị nhỏ nhất, chỉ có 2 giá trị 0 và 1. 1 Byte = 8 bit 1 KB = 1024 Byte; 1 MB = 1024 KB; 1 GB = 1024 MB; 1 TB = 1024 GB Thứ tự tăng dần: Byte, KB, MB, GB, TB. MB, GB, TB đo dung lượng lưu trữ (ví dụ 64GB của điện thoại là bộ nhớ lưu trữ).

Các hệ đếm: nhị phân, bát phân, thập phân, thập lục phân

Nhị phân (Binary): chỉ dùng chữ số 0 và 1; máy tính tính toán trên dạng nhị phân. Octal: bát phân. Hex: thập lục phân. Ví dụ cộng nhị phân: 11011 + 10011 = 101110.

Bộ mã ASCII và Unicode mã hóa được bao nhiêu ký tự?

ASCII (American Standard Code for Information Interchange): tối đa 256 ký tự trong đề. Unicode: tối đa 65536 ký tự. Unicode là bảng mã chuẩn để gõ tiếng Việt.

Phân biệt phần cứng, phần mềm hệ thống, phần mềm ứng dụng, tiện ích

Phần cứng: mọi thiết bị vật lý lắp ráp thành máy tính (CPU, RAM, HDD...). Phần mềm hệ thống: hệ điều hành (Windows, Linux, Ubuntu). Phần mềm ứng dụng: Word, Excel, Access, Photoshop, Firefox... cần hệ điều hành để chạy. Phần mềm tiện ích: diệt virus (Kaspersky), Unikey, WinRAR. BIOS, Android không phải phần mềm ứng dụng.

Hệ điều hành là gì và có vai trò gì?

Là phần mềm hệ thống, làm môi trường trung gian giữa người dùng và phần cứng. Vai trò: tổ chức giao tiếp người dùng - hệ thống, điều khiển và quản lý trực tiếp phần cứng, cung cấp hệ lệnh cơ bản. Được cài vào thiết bị lưu trữ ngoài, nạp vào bộ nhớ trong và khởi động TRƯỚC các phần mềm ứng dụng. Mọi máy tính muốn dùng được trước hết phải có phần mềm hệ thống.

Phân loại phần mềm theo bản quyền: thương mại, shareware, freeware, mã nguồn mở

Thương mại: có bản quyền, phải mua. Shareware: có bản quyền, dùng thử trước khi mua, được khuyến khích mua nếu dùng tiếp. Freeware: miễn phí, dùng tự do không cần xin phép tác giả. Mã nguồn mở: được cung cấp mã nguồn, miễn phí, cho sửa và phân phối lại, chống độc quyền; không có bảo hành. Crack = bẻ khóa phần mềm: vi phạm bản quyền, dễ nhiễm mã độc.

Virus máy tính: lây lan qua đâu, không lây qua đâu?

Virus là một phần mềm. Lây qua: mạng máy tính, tệp đính kèm email, USB, thẻ nhớ, HDD, đĩa CD, sao chép dữ liệu giữa các máy. KHÔNG lây qua: môi trường tự nhiên/không khí, hệ thống điện, bàn phím, chuột, màn hình, máy in, máy quét; không tự ghi vào ROM. Virus có thể tự sao chép, xóa dữ liệu, vô hiệu hóa phần mềm diệt virus, nhưng thường không làm hỏng phần cứng.

Các loại mã độc: Macro virus, B-virus, Trojan, Spyware/Adware

Macro virus: lây vào tệp dữ liệu của Word, Excel, PowerPoint. B-virus (boot virus): lây vào mẫu tin khởi động (boot record). Trojan: điều khiển máy nạn nhân từ xa thông qua phần mềm đã cài sẵn trên máy. Spyware, Adware: phần mềm gián điệp, ăn trộm thông tin.

Cách phòng chống virus và xử lý khi máy nghi nhiễm?

Phòng chống: dùng phần mềm diệt virus và cập nhật thường xuyên, cập nhật bản vá lỗi phần mềm, cẩn thận với link và web lạ, quét tệp đính kèm trước khi mở, thận trọng khi chép dữ liệu từ nơi khác. KHÔNG hiệu quả: chỉ trao đổi dữ liệu qua email; chỉ cài hệ điều hành mới nhất. Một phần mềm diệt virus không diệt được mọi loại virus. Máy nghi nhiễm: cài phần mềm diệt virus, quét tất cả ổ đĩa và để chương trình loại bỏ. Phần mềm diệt virus: Kaspersky, Malwarebytes, Windows Defender (WinRAR, Unikey, Outlook không phải).

Windows Defender và Windows Firewall khác nhau thế nào?

Windows Defender: chống virus, phần mềm độc hại, quét ứng dụng có khả năng gây hại (tiền thân là Microsoft Anti Spyware). Windows Firewall (tường lửa): ngăn truy cập trái phép từ bên ngoài. Firewall gồm cả phần cứng và phần mềm. Cả hai không sửa lỗi phần mềm/phần cứng và không sao lưu dữ liệu.

Làm sao bảo vệ an toàn dữ liệu?

Sao lưu dự phòng định kỳ (cách đúng nhất), cập nhật phần mềm diệt virus, gỡ chương trình không cần thiết. Đặt thuộc tính Hidden hay Read-only, hoặc chép nhiều nơi trên cùng ổ đĩa, không đủ đảm bảo an toàn.

Tư thế và môi trường làm việc với màn hình máy tính

Màn hình đặt ngang tầm mắt. Không đặt đối diện cửa ra vào, cửa sổ, ánh đèn. Độ sáng màn hình cân bằng với ánh sáng xung quanh để đỡ mỏi mắt. Không đặt gần thiết bị từ tính cao.

Các cổng kết nối thường gặp

RJ45: nối mạng LAN bằng dây (card mạng NIC). VGA: nối màn hình. HDMI: truyền cả hình ảnh và âm thanh. USB: nối bàn phím, chuột, máy quét, máy in, webcam, micro... LPT (song song/Parallel): cổng khác loại, cũ. NIC: thiết bị mạng, không có máy vẫn chạy được.

Phím tắt Windows: tổ hợp với phím Windows

Win+D: ẩn cửa sổ, hiện Desktop Win+E: File Explorer Win+R: hộp thoại Run Win+I: Settings Win+X: menu (chọn Programs and Features để gỡ phần mềm) Win+A: trung tâm thông báo Win+Q: tìm kiếm Win+L: khóa máy Win+M: thu nhỏ tất cả Win+P: mở cửa sổ Project Win+U: Ease of Access Win+F1: trợ giúp Win+Space: đổi ngôn ngữ; Win+Shift+Space: ngôn ngữ trước Win+mũi tên trái/phải: đưa cửa sổ sang trái/phải Win+mũi tên lên/xuống: phóng to/thu nhỏ cửa sổ Win+1..9: mở ứng dụng trên taskbar

Phím tắt chung: Alt, Ctrl, Shift, Print Screen

Alt+F4: đóng cửa sổ/thoát ứng dụng Ctrl+Esc: mở menu Start Ctrl+Alt+Del: Task Manager, dùng để tắt ứng dụng bị treo Ctrl+Z: hoàn tác; Ctrl+Y: làm lại Ctrl+F: tìm kiếm Print Screen: chụp toàn màn hình vào Clipboard Alt+Print Screen: chụp cửa sổ đang chọn Win+Print Screen: chụp và lưu vào Pictures/Screenshots F2: đổi tên (Windows) hoặc sửa ô (Excel) Alt+Z: bật/tắt tiếng Việt trong Unikey Alt+Space: menu hệ thống của cửa sổ

Xóa tệp/thư mục: Delete, Shift+Delete, Recycle Bin

Delete: chuyển vào Recycle Bin. Shift+Delete: xóa vĩnh viễn, không qua thùng rác. Khôi phục: mở Recycle Bin, chuột phải tệp, chọn Restore. Trong Recycle Bin có thể Cut, Delete, Restore nhưng KHÔNG thể Copy.

Chọn nhiều tệp: liên tiếp và không liên tiếp

Liên tiếp: chọn đối tượng đầu, giữ Shift, chọn đối tượng cuối. Không liên tiếp: giữ Ctrl rồi chọn từng đối tượng. Áp dụng cả với ô trong bảng Word, ô Excel, slide PowerPoint.

Quy tắc đặt tên và tổ chức tệp, thư mục trong Windows

Cấu trúc tổ chức: cấu trúc cây. Tên tệp = phần tên + dấu chấm (.) + phần mở rộng. Không dùng các ký tự đặc biệt như * / \ : ? " | trong tên (ví dụ * không được phép). Hai thư mục cùng tên không thể nằm chung một thư mục mẹ. Trong cùng một thư mục có thể có hai tệp cùng phần tên nhưng khác phần mở rộng. Tệp: đơn vị lưu trữ thông tin trên bộ nhớ ngoài.

Xem thuộc tính, đặt Hidden/Read-only cho tệp và đổi tên

Chuột phải tệp, chọn Properties: xem dung lượng, thông tin; tích Hidden để ẩn, tích Read-only để chỉ đọc, rồi OK. Đổi tên: chuột phải, Rename, gõ tên mới, Enter (hoặc chọn rồi nhấn F2). Gửi vào USB: chuột phải, Send to, chọn ổ USB. Tạo shortcut ra Desktop: chuột phải, Send to, Desktop (create shortcut). Shortcut: biểu tượng truy cập nhanh đến đối tượng hay dùng.

Nén và giải nén với WinRAR

Nén cùng nơi: chuột phải, Add to "tên.rar". Nén và chọn nơi khác: chuột phải, Add to archive... Giải nén chọn nơi khác: chuột phải, Extract files..., chọn ổ/thư mục, OK. Giải nén tại chỗ: Extract Here. Tệp nén: .rar, .zip, .tgz (.com không phải). Nén thư mục bằng Windows: chuột phải, Send to, Compressed (zipped) folder.

Các công cụ quản trị hệ thống trong Windows và cách mở

Task Manager: kết thúc ứng dụng bị treo. Device Manager: chuột phải Computer, Manage, Device Manager để kiểm tra driver. Xem thông tin cơ bản máy: chuột phải Computer, Properties. Xem thông tin đầy đủ: Win+R, gõ dxdiag. IPCONFIG: xem địa chỉ IP. Disk Defragment: chống phân mảnh ổ cứng. Region (Control Panel): đổi cách hiển thị ngày giờ; Short date gõ dd/mm/yyyy. Switch user: đổi tài khoản mà không đóng chương trình đang chạy. Cài đặt tối thiểu Windows 10 32-bit: CPU 1 GHz, RAM 1 GB; bản 64-bit: RAM 2 GB.

Quản lý máy in trong Windows 10

Đổi máy in mặc định: Control Panel, Devices and Printers, chuột phải máy in, Set as default printer. Đổi khổ giấy: chuột phải máy in, Printing Preferences, Page Setup, Page Size. Gỡ máy in: Start, Printers & Scanners, chọn máy in, Remove device. Xem tài liệu chờ in: chọn máy in, Open queue. Máy in là thiết bị xuất; có thể dùng chung trong mạng LAN.

Font tiếng Việt và bảng mã (Unicode, TCVN3, VNI)

Unicode: Times New Roman, Arial, Tahoma, Verdana. TCVN3: font .VnTime, .VnArial. VNI: font VNI-Times. Unikey/Vietkey là phần mềm gõ tiếng Việt và chuyển mã (Microsoft Word không chuyển mã được). Kiểu gõ: Telex, VNI. Để thống nhất văn bản về Times New Roman không lỗi: chuyển mã đoạn .VnTime và VNI Time về Unicode (không chỉ đổi font). Unicode, TCVN3, UTF-8 là bảng mã, không phải phần mềm gõ.

RAM, ROM, HDD/SSD khác nhau thế nào?

RAM: bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên (Random Access Memory), bộ nhớ trong, tạm thời, MẤT dữ liệu khi mất điện. ROM: bộ nhớ chỉ đọc, chứa chương trình hệ thống do hãng cài sẵn, người dùng không thay đổi được. HDD, SSD, CD-ROM, USB, thẻ nhớ: bộ nhớ ngoài, lưu trữ lâu dài. Chương trình ứng dụng và hệ điều hành được cài trên bộ nhớ ngoài.

Phân loại thiết bị: vào, ra, vào/ra, lưu trữ

Thiết bị vào (nhập): bàn phím, chuột, máy quét, webcam, micro. Thiết bị ra (xuất): màn hình, máy in, loa, máy chiếu. Thiết bị vào/ra: Modem, màn hình cảm ứng. Lưu trữ: RAM, ROM là bộ nhớ trong; HDD, SSD, CD-ROM, USB, thẻ nhớ là bộ nhớ ngoài. Mô hình xử lý thông tin: Nhập / Xử lý / Xuất.

Khả năng xử lý và thời gian chạy chương trình của máy tính phụ thuộc vào yếu tố nào?

Phụ thuộc: tốc độ CPU, dung lượng RAM, dung lượng và tốc độ ổ cứng, đa nhiệm (số và độ phức tạp của phần mềm đang mở), phân mảnh ổ đĩa. KHÔNG phụ thuộc: trọng lượng máy, tên phần mềm. Thời gian chạy ứng dụng không bị ảnh hưởng bởi dung lượng lưu trữ ổ cứng (nhưng bị ảnh hưởng bởi tốc độ truy xuất ổ cứng).

CPU là gì? Đo tốc độ bằng đơn vị nào?

CPU = Central Processing Unit, bộ xử lý trung tâm, được ví như bộ não của máy tính, là thiết bị xử lý thông tin. Tốc độ CPU đo bằng Hz, MHz, GHz. Thay CPU có tốc độ xung nhịp cao hơn thì máy chạy nhanh hơn (không làm tăng dung lượng RAM/ROM/ổ cứng).